Xu hướng & Gợi ý

Nhân sự Việt Nam có theo kịp đà phát triển của thương mại điện tử?

11 December 2018 | Đặng Đăng Trường

Tháng 11 vừa qua, Google đã công bố một nghiên cứu cho thấy nền kinh tế trực tuyến tại Việt Nam hiện đóng góp đến 4% GPD cả nước, thuộc hàng cao nhất khu vực. Trong đó, riêng thương mại điện tử đã đạt giá trị gần 3 tỷ USD, tăng đến 87% chỉ trong vòng 3 năm. Những con số này đã khiến Google tự tin đi đến kết luận rằng nền thương mại điện tử Việt Nam chính là một con rồng đang chờ được đánh thức.

Tuy nhiên, cũng từ bản báo cáo này, một vấn đề quan trọng được chỉ ra đó là các công ty thương mại điện tử tại Việt Nam nói riêng Đông Nam Á nói chung sẽ cần thêm nhiều nhân sự giỏi. Câu hỏi hiện nay là liệu nhân lực của Việt Nam đã đủ chất lượng để đáp ứng nhu cầu đó?

Để cung cấp một cái nhìn rõ hơn, công ty iPrice đã thực hiện một nghiên cứu phân tích tình hình nhân sự ngành thương mại điện tử khu vực Đông Nam Á. Thông qua báo cáo này, iPrice mong muốn thể hiện được đà phát triển của ngành cũng như chỉ ra các vấn đề đang tồn tại có thể ảnh hưởng tới sự phát triển đó.

Số lượng nhân lực tăng nhanh

Đầu tiên, chúng tôi đi vào phân tích xu hướng tuyển dụng của các công ty thương mại điện tử lớn ở khu vực Đông Nam Á trong khoảng thời gian từ quý 4 năm 2016 đến quý 3 năm 2018. Từ đó, chúng tôi nhận thấy rằng số lượng nhân viên của các công ty này trung bình tăng đến 808 người mỗi quý.

Con số này cao hơn rất nhiều so với trung bình của toàn ngành kinh tế trực tuyến và là một tín hiệu đáng mừng.

Cụ thể hơn, đội ngũ nhân sự ở Đông Nam Á của sàn thương mại điện tử Shopee tăng đến 176% chỉ trong hai năm. Đồng nghĩa là trung bình mỗi ngày, công ty này sẽ có thêm 3 nhân viên mới. Đây không phải là điều quá bất ngờ nếu nhìn vào những thành công của Shopee và công ty mẹ Garena trong hai năm qua, bao gồm việc gọi vốn thành công 720 triệu USD và thu về thêm 575 triệu nữa từ sàn chứng khoán.

Những con số tài chính đó cũng đã được chuyển đổi thành những kết quả cụ thể trên thị trường, theo bản đồ thương mại điện tử quý III, Shopee hiện đang đứng đầu Việt Nam về số lượt truy cập website.

Có lẽ chính từ những kết quả khả quan này mà Shopee vẫn đang liên tục bành trướng quy mô: trong số các vị trí đang được tuyển dụng cho các công ty thương mại điện tử khu vực, Shopee chiếm đến 62%. Theo sau đó là Lazada với 19% và Bukalapak với 4%.

Không chỉ Shopee mà các đối thủ lớn của họ như Lazada cùng hai sàn thương mại điện tử hàng top ở Indonesia là Tokopedia và Bukalapak cũng có sự tăng trưởng ấn tượng về số lượng nhân viên. Zalora là ngoại lệ duy nhất trong số các công ty được thống kê: số nhân viên của Zalora giảm nhẹ từ 1.859 người xuống 1.715 người sau hai năm.

Tuy vậy, tính trong toàn Đông Nam Á, Lazada vẫn đang có tổng số lượng nhân viên cao nhất: 6.659 người.

Nhu cầu chuyên môn cao

Cũng theo nghiên cứu của iPrice, trong các công ty thương mai điện tử, bộ phân có số lượng nhân sự cao nhất là Operations (vận hành hoạt động). Theo sau đó lần lượt là marketing và kỹ thuật, trong khi bộ phận IT đứng ở vị trí thứ 6.

Cũng theo báo cáo của eCommerceIQ, các công ty công nghệ của Đông Nam Á hiện đang gặp khó khăn lớn trong việc tìm kiếm nhân sự cho các vị trí yêu cầu kỹ năng công nghệ cao như kỹ thuật phần mềm, digital marketing, khoa học dữ liệu và product marketing.

Từ hai dữ liệu trên, chúng ta có thể nhận thấy các công ty thương mại điện tử Đông Nam Á đã, đang và sẽ còn gặp nhiều thách thức trong việc tuyển dụng nhân sự chất lượng cao để phục vụ nhu cầu phát triển.

Google cũng đã chỉ ra một kết luận tương tự trong bản báo cáo của mình rằng việc thiếu hụt nhân tài sẽ là vấn đề cấp bách nhất cho toàn ngành thương mại điện tử khu vực. Giải pháp hiện tại của các công ty là thu hút nhân lực từ bên ngoài Đông Nam Á cho các vị trí lãnh đạo. Tuy nhiên, đây có thể sẽ không phải là một giải pháp lâu dài vì các nhân tài này thường khó gắn bó lâu dài với công ty. Vậy nên, việc thu hút và đào tạo thêm nhân lực ngay tại địa phương vẫn sẽ là giải pháp hàng đầu.

Thực hiện được giải pháp này cần sự cố gắng từ cả hai phía: các công ty thương mại điện tử cùng lực lượng nhân sự trẻ và các đơn vị đào tạo.

Theo một đại diện từ Facebook Indonesia, các công ty công nghệ cần phải bỏ các quy trình tuyển dụng lỗi thời và áp dụng các cách thức sáng tạo hơn trong việc tuyển chọn và thu hút nhân tài. Cụ thể hơn, các công ty cần thiết kế lại quy trình phỏng vấn của mình nhằm phát hiện ra các ứng viên có tinh thần tự giác cao cùng khả năng giải quyết vấn đề một cách thông minh. Đồng thời, các công ty cũng cần quan tâm hơn đến việc cung cấp các kiến thức riêng về ngành thương mại điện tử cho đội ngũ nhân viên của mình.

Trong khi đó, đối với các đơn vị đào tạo, vấn đề cần giải quyết đó là hiện trạng các sinh viên tốt nghiệp mà không có kinh nghiệm làm việc cũng như các kiến thức phù hợp thực tế công việc.

Cuối cùng, một bài toán rất quan trọng chính là các bạn sinh viên cần phải được cung cấp thêm thông tin về tiềm năng phát triển của ngành thương mại điện tử để có thể có sự chuẩn bị chính xác và kịp thời.


Giới thiệu về iPrice Group:

iPrice là công cụ tìm kiếm sản phẩm và so sánh giá, hiện đã có tại Vietnam và sáu quốc gia khác, bao gồm Malaysia, Singapore, Indonesia, Thailand, PhilippinesHong Kong. iPrice hiện hợp tác chính thức với nhiều công ty thương mại điện tử lớn trong và ngoài nước như: Lazada, Shopee, Adayroi, Tiki, Sendo, Nguyễn Kim, Lala, v.v... iPrice cũng thường xuyên cho ra đời các báo cáo và phân tích về chủ đề công nghệ, startups và thương mại điện tử.

Mọi nhu cầu cộng tác về nghiên cứu và truyền thông xin liên hệ:

Đặng Đăng Trường - Content Marketing Executive - dang.truong@ipricegroup.com

Bình luận từ người dùng